Về chữ Đồ trong cuốn Trà Đạo Tiểu Luận

 


Về chữ Đồ trong cuốn Trà Đạo Tiểu Luận


Dịch giả Bảo Sơn khi dịch cuốn Trà Đạo Tiểu Luận, ông đã chú thích thêm tiếng Tàu vào một số tên cổ của trà:


Đồ (𢴉 Tou)

Thiết (蔎 Tach)

Thuấn (蕣 Chung)

Giả (檟 Kha)

Minh (茗 Ming)


Nhưng chữ 𢴉 — viết với chữ đồ 荼 (nghĩa là rau đắng, cũng là tên cổ của trà) bên cạnh bộ thủ 手, đọc là trà hay chà — là động từ có nghĩa là chà xát trong chữ Tàu, còn chữ Nôm lại có nghĩa là đùa. Một lần đi hội chợ Nhật, thấy có cuốn The Book of Tea với chú thích tiếng Nhật[1], cũng thấy chú thích chữ Tou này là 𢴉. Chắc dịch giả Bảo Sơn tra cứu sách này và chú thích như vậy.


Đọc một cuốn The Book of Tea tiếng Nhật trên mạng[2], thì thấy chữ Tou này lại là 梌 (U+688C), âm Hán-Việt là Đồ, nghĩa là cây phong.


Tra các từ điển tiếng Trung và đọc Wikipedia[3] thì thấy theo từ nguyên, lúc đầu tên của trà (茶) là đồ (荼) giống như chữ trà nhưng có thêm một nét ngang. Đến thời Đường chữ trà mới thống nhất cách viết như hiện nay là 茶.


Vậy có lẽ chữ Đồ này 荼 mới đúng là chữ được tác giả Okakura Kakuzo đề cập trong nguyên tác tiếng Anh.


[1] The Book of Tea by Okakura Kakuzo Hardcover w/ Dustjacket Japan Kenkyusha Stamp

[2] https://www.aozora.gr.jp/cards/000238/files/1276_31472.html

[3] https://zh.wikipedia.org/wiki/茶在各種語言中的稱呼

https://en.wikipedia.org/wiki/Etymology_of_tea





Nhận xét

Đăng nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Trà Đạo — Okakura Kakuzo — Bảo Sơn dịch

Hình ảnh
Trà Đạo Tiểu Luận Okakura Kakuzō Bảo Sơn dịch MỤC LỤC Giới thiệu I.- Chén Trà Nhân Loại II.- Môn Phái Trà III.- Đạo Gia và Thiền IV.- Trà Thất V.- Thưởng Giám Nghệ Thuật VI.- Hoa VII.- Trà Tượng  Chú Thích  — GIỚI THIỆU Tôi thường nhớ tới mấy lần đến thăm một gia đình vào bậc phong lưu có bộ phòng khách bằng trắc kiểu Tàu bóng lộn, bà chủ trịnh trọng bưng ra một bộ đồ trà cổ từ đời Khang Hi bày trên một chiếc khay gụ chạm và khảm xà cừ quý giá. Tôi vui vẻ nhìn theo đôi bàn tay khéo léo của bà pha trà. Bà mở nắp ấm trà trong đã có sẵn một ít lá màu xanh lợt nở trương ra trong một ít nước; bà bỏ thêm vào ấm mấy cánh trà mới, lấy trong một chiếc hộp thiếc xinh xinh; bà chế nước đựng trong một bình thủy vào, rồi đợi một lúc rót ra chén tống, chuyển sang chén con và trịnh trọng hai tay nâng mời tôi uống. Tôi đưa chén trà lên môi nhấp, nước nguội và toàn một vị tanh tanh, nhổ ra cũng dở mà nuốt vào cũng dở. Nước đựng trong bình thủy, không còn là nước sôi nữa nên không đủ sức ngấm v...
Đọc thêm
Hình ảnh
Đọc ( Walden, hay Một Mình Sống Trong Rừng ) Henry David Thoreau Hiếu Tân dịch Cân nhắc kĩ hơn một chút trong việc lựa chọn sự nghiệp để theo đuổi, có lẽ tất cả mọi người thực chất đã trở thành các sinh viên và những nhà quan sát, vì chắc chắn bản chất của họ và số phận của họ giống nhau là quan tâm đến tất cả. Trong việc tích lũy của cải cho bản thân và cho con cháu, trong việc tìm kiếm một gia đình hay một tổ quốc, hay thậm chí đạt được danh vọng, chúng ta là những con người có sống có chết, nhưng trong quan hệ với chân lí chúng ta là bất tử, và không phải sợ bất kì thay đổi hay tai biến nào. Nhà triết học cổ xưa nhất của Ai Cập hay Hindu nâng một góc mạng che mặt của tượng thần [177]; và chiếc áo choàng run rẩy vẫn còn nâng lên, tôi khao khát nhìn vào vẻ huy hoàng còn tươi mới, và lúc đó chính là tôi ở trong ngài táo tợn như thế, và chính là ngài ở trong tôi lúc này nhìn lại hình ảnh này. Không có bụi bám trên chiếc áo choàng đó; thời gian không trôi đi từ khi vị thần đó được bộc lộ...
Đọc thêm

Điếu văn của Pericles

Hình ảnh
Pericles’s Funeral Oration by Philipp Foltz Điếu văn của Pericles Thucydides Võ Tấn Phát dịch (từ bản dịch Anh ngữ của Benjamin Jowett) Hầu hết những ai diễn thuyết ở nơi này trước tôi, đều tán dương nhà lập pháp đã thêm việc đọc điếu văn này vào tang lễ. Theo họ thì một vinh dự như thế là xứng đáng được trao trong tang lễ cho những người đã ngã xuống trên chiến trường. Nhưng tôi thà rằng, khi hành động của họ là dũng cảm, thì họ phải được vinh danh chỉ bằng hành động cụ thể, và với một danh dự như lễ quốc táng này, mà quý vị đang chứng kiến. Khi đó thanh danh của nhiều người sẽ không bị phụ thuộc vào tài năng hay thiếu tài năng hùng biện của một người, và đức hạnh của họ sẽ được tin tưởng không phụ thuộc vào diễn giả nói hay hoặc tồi. Bởi vì nói quá ít hay quá nhiều đều dở; và ngay cả nói vừa phải cũng không tạo ấn tượng là thật lòng. Bạn của người đã mất vốn biết sự thật có lẽ tin rằng lời của diễn giả không đầy đủ với kiến thức và mong muốn của anh ta; với người khác không biết nhiề...
Đọc thêm