Lư Sơn Yên Vũ, Chiết Giang Triều



Cuốn “Tô Đông Pha Những Phương Trời Viễn Mộng” của Thiền Sư Tuệ Sỹ, Chương “Lô Sơn Chân Diện Mục” [1], có đoạn:


Trích:


Một bài thơ khác, được truyền tụng thịnh hành trong giới Thiền tông, nói là của ông. Nhưng không rõ ông làm lúc nào. Trong các tập thi văn của ông, không thấy có. Bài thơ nói khá tinh tế về đạo Thiền, cũng khó biết rõ chân diện mục như Lô sơn.


廬山煙鎖浙江潮

未到生平恨不消

到得還來無別事

盧山煙鎖浙江潮


Lô sơn yên tỏa Triết giang triều

Vị đáo sinh bình hận bất tiêu

Đáo đắc hoàn lai vô biệt sự

Lô sơn yên tỏa Triết giang triều


Bài dịch thơ bằng tiếng Việt hay nhất (không nhớ dịch giả):


Mù tỏa Lô sơn sóng Triết giang.

Khi chưa đến đó hận muôn vàn.

Đến rồi về lại không gì lạ.

Mù tỏa Lô sơn sóng Triết giang.


Hết trích.


Bài thơ hay, nhưng khi tìm đọc nhiều tài liệu, lại nảy ra đôi ba điều thắc mắc. Bài thơ chữ Hán nói về “Lư Sơn”, một nơi nổi tiếng của Trung Quốc, không hiểu sao lại thành “Lô Sơn” trong tiếng Việt, và “Chiết Giang triều” thành “sóng Triết Giang”. Trang Thi Viện [2] đăng bài thơ này hơi khác:


廬山煙雨浙江潮，

未至千般恨不消。

到得還來無別事，

廬山煙雨浙江潮。


Lư sơn yên vũ, Chiết giang triều,
Vị chí thiên bàn hận bất tiêu.
Đáo đắc hoàn lai vô biệt sự,
Lư sơn yên vũ, Chiết giang triều.


Dịch nghĩa

Mưa khói ở Lư sơn, sóng ở Chiết giang,
Khi chưa đến thì lòng bứt rứt khôn nguôi nhiều bề.
Khi đến rồi thì cũng không có gì khác biệt,
Chỉ là mưa khói ở Lư sơn, sóng ở Chiết giang.


Nhiều trang tiếng Anh [3] cũng đăng bài thơ chữ Hán như trên trang Thi Viện. Xét về ngữ pháp “yên vũ” là mưa sương mù là cụm danh từ, có vẻ hợp lý hơn “yên tỏa” là sương mù che phủ (tỏa là động từ, nghĩa là “khóa lại” hoặc “che phủ”).


Một thắc mắc nữa là tác giả Tuệ Sỹ, vốn đọc nhiều hiểu rộng, lại không nhớ dịch giả mà ông cho là dịch bài thơ hay nhất. Tình cờ đọc trên Wikipedia [4], thấy có thông tin người dịch là sư Mật Thể, mà không thấy dẫn chứng từ đâu. Sư Thích Mật Thể [5] là người có nhiều công hoằng pháp cho Phật Giáo, sau này đi theo (hay bị ép theo?) Cộng Sản và mất ở Bắc Việt. Có lẽ vì lý do tế nhị này mà tác giả Tuệ Sỹ tránh không nhắc tới trong sách.


-

Chú thích:

[1] Tuệ Sỹ, Tô Đông Pha - Những Phương Trời Viễn Mộng, nxb An Tiêm, Paris, 2001, tr. 66


[2] https://www.thivien.net/Tô-Thức/Lư-sơn-yên-vũ-Chiết-giang-triều/poem-mPbsQUcS6bzKbxYQCvIaEg


[3] Ví dụ như các trang:

https://stevelipscom.be/poets/su-shi-蘇軾/mount-lu's-misty-rain-and-the-tides-in-zhejiang


https://www.merit-times.com.tw/NewsPage.aspx?unid=378415


[4] https://vi.wikipedia.org/wiki/Lư_Sơn


—

Sương mù trên Lư Sơn

https://whc.unesco.org/en/list/778/gallery/&maxrows=13

Nhận xét

Đăng nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Trà Đạo — Okakura Kakuzo — Bảo Sơn dịch

Hình ảnh
Trà Đạo Tiểu Luận Okakura Kakuzō Bảo Sơn dịch MỤC LỤC Giới thiệu I.- Chén Trà Nhân Loại II.- Môn Phái Trà III.- Đạo Gia và Thiền IV.- Trà Thất V.- Thưởng Giám Nghệ Thuật VI.- Hoa VII.- Trà Tượng  Chú Thích  — GIỚI THIỆU Tôi thường nhớ tới mấy lần đến thăm một gia đình vào bậc phong lưu có bộ phòng khách bằng trắc kiểu Tàu bóng lộn, bà chủ trịnh trọng bưng ra một bộ đồ trà cổ từ đời Khang Hi bày trên một chiếc khay gụ chạm và khảm xà cừ quý giá. Tôi vui vẻ nhìn theo đôi bàn tay khéo léo của bà pha trà. Bà mở nắp ấm trà trong đã có sẵn một ít lá màu xanh lợt nở trương ra trong một ít nước; bà bỏ thêm vào ấm mấy cánh trà mới, lấy trong một chiếc hộp thiếc xinh xinh; bà chế nước đựng trong một bình thủy vào, rồi đợi một lúc rót ra chén tống, chuyển sang chén con và trịnh trọng hai tay nâng mời tôi uống. Tôi đưa chén trà lên môi nhấp, nước nguội và toàn một vị tanh tanh, nhổ ra cũng dở mà nuốt vào cũng dở. Nước đựng trong bình thủy, không còn là nước sôi nữa nên không đủ sức ngấm v...
Đọc thêm
Hình ảnh
Đọc ( Walden, hay Một Mình Sống Trong Rừng ) Henry David Thoreau Hiếu Tân dịch Cân nhắc kĩ hơn một chút trong việc lựa chọn sự nghiệp để theo đuổi, có lẽ tất cả mọi người thực chất đã trở thành các sinh viên và những nhà quan sát, vì chắc chắn bản chất của họ và số phận của họ giống nhau là quan tâm đến tất cả. Trong việc tích lũy của cải cho bản thân và cho con cháu, trong việc tìm kiếm một gia đình hay một tổ quốc, hay thậm chí đạt được danh vọng, chúng ta là những con người có sống có chết, nhưng trong quan hệ với chân lí chúng ta là bất tử, và không phải sợ bất kì thay đổi hay tai biến nào. Nhà triết học cổ xưa nhất của Ai Cập hay Hindu nâng một góc mạng che mặt của tượng thần [177]; và chiếc áo choàng run rẩy vẫn còn nâng lên, tôi khao khát nhìn vào vẻ huy hoàng còn tươi mới, và lúc đó chính là tôi ở trong ngài táo tợn như thế, và chính là ngài ở trong tôi lúc này nhìn lại hình ảnh này. Không có bụi bám trên chiếc áo choàng đó; thời gian không trôi đi từ khi vị thần đó được bộc lộ...
Đọc thêm

Điếu văn của Pericles

Hình ảnh
Pericles’s Funeral Oration by Philipp Foltz Điếu văn của Pericles Thucydides Võ Tấn Phát dịch (từ bản dịch Anh ngữ của Benjamin Jowett) Hầu hết những ai diễn thuyết ở nơi này trước tôi, đều tán dương nhà lập pháp đã thêm việc đọc điếu văn này vào tang lễ. Theo họ thì một vinh dự như thế là xứng đáng được trao trong tang lễ cho những người đã ngã xuống trên chiến trường. Nhưng tôi thà rằng, khi hành động của họ là dũng cảm, thì họ phải được vinh danh chỉ bằng hành động cụ thể, và với một danh dự như lễ quốc táng này, mà quý vị đang chứng kiến. Khi đó thanh danh của nhiều người sẽ không bị phụ thuộc vào tài năng hay thiếu tài năng hùng biện của một người, và đức hạnh của họ sẽ được tin tưởng không phụ thuộc vào diễn giả nói hay hoặc tồi. Bởi vì nói quá ít hay quá nhiều đều dở; và ngay cả nói vừa phải cũng không tạo ấn tượng là thật lòng. Bạn của người đã mất vốn biết sự thật có lẽ tin rằng lời của diễn giả không đầy đủ với kiến thức và mong muốn của anh ta; với người khác không biết nhiề...
Đọc thêm